Oedeem
is een abnormale ophoping van vocht in het weefsel als gevolg van een
verstoord evenwicht tussen aanvoer en afvoer van vocht. Dit uit zich in
een gevoel van spanning of stuwing van de huid, pijnlijk of tintelend
gevoel en toename van de omvang van het lichaamsdeel. Er zijn
verschillende vormen van oedeem afhankelijk van de oorzaak.
Lymfoedeem
Lymfoedeem
is een vochtopeenhoping ten gevolge van een onvoldoende functionerend of
een defect lymfsysteem. Dit kan zijn door een operatie waarbij er
lymfklieren zijn weggenomen of als complicatie van bestraling. Dit wordt
secundair lymfoedeem genoemd. Ook kan het defect aangeboren zijn; dan
wordt het primair lymfoedeem genoemd. Welke therapiemogelijkheden biedt de
oedeemtherapeut ?
Compressietherapie
Door
middel van het aanleggen van bandages wordt van buiten af een continue
druk aangebracht die het uittreden van vocht tegengaat en de afvoer van
lymfe ondersteunt. De bandages worden aangelegd als er nog geen stabiele
situatie in de waterhuishouding is bereikt. Wanneer de omvang van de arm
of been stabiel is, kan een therapeutisch elastische kous worden
aangemeten.
Oefentherapie
Een
belangrijk component van de afvoer is de "spierpomp". Tijdens
het aanspannen van de spieren (vooral in de benen) worden de aders en
lymfbanen even dicht gedrukt en worden het bloed en lymfe omhoog gestuwd.
Doordat er in de aders en lymfbanen klepjes aanwezig zijn, kan het bloed
en vocht alleen maar naar boven richting het hart gaan. Daarnaast bestaat
er naast het lymfoedeem in veel gevallen ook een bewegingsbeperking in het
operatiegebied. De oefeningen zijn dus ook gericht op functieherstel van
het gewricht.
Manuele
lymfdrainage
Manuele
lymfdrainage is een specifieke massagetechniek die gericht is op verhoging
van de transportcapaciteit van het lymfstelsel. Door gebruik te maken van
bepaalde handgrepen wordt het vocht verplaatst naar gebieden in het
lichaam waar het lymfesysteem nog intact is zodat het vandaar in de
circulatie kan worden opgenomen. Ook zijn er specifieke handgrepen om
verhardingen in het weefsel los te maken. De manuele lymfdrainage wordt
meestal als zeer ontspannend ervaren.
Vergoedingen
Alle
zorgverzekeraars vergoeden oedeemfysiotherapie. De eerste negen
behandelingen worden vergoed uit de aanvullende verzekering. De
vervolgbehandelingen worden vergoed uit de basisverzekering. Lymfoedeem
wordt door de zorgverzekeraars langdurig vergoed. De oedeemtherapeut is
lid van de NVFL. Deze vakvereniging staat voor kwaliteit en nascholing en
zorgt voor de belangenbehartiging bij zorgverzekeraars, politiek en
verwijzers.
